Έσκαβαν για μέρες και μέρες μέσα σε έναν ελαιώνα κάτω από τον καυτό ελληνικό ήλιο, προσπαθώντας να δουν τι έκρυβαν οι τέσσερις τοίχοι του μικρού ορθογώνιου αυτού κτίσματος που μόλις και ξεχώριζε από το χώμα. Και το πρωινό της 28ης Μαΐου 2015, έπειτα από μια ξαφνική μπόρα μέσα στην ανοιξιάτικη καλοκαιρία του τόπου μας, οι δύο αρχαιολόγοι Flint Dibble και Alison Fields θα χτυπούσαν πραγματική φλέβα χρυσού! Η ανασκαφή δεν είχε πάει πολύ καλά, καθώς αλλού ήθελαν να σκάψουν και αλλού έσκαψαν τελικά (εξαιτίας γραφειοκρατικών κολλημάτων, όπως λέει ο επικεφαλής καθηγητής), και όλοι αναθάρρησαν εκείνη τη μέρα. Καμιά τριανταριά αρχαιολόγοι έσκαβαν σαν τρελοί κοντά στα Ανάκτορα του Νέστορα, 17 χιλιόμετρα βόρεια της Πύλου (λόφος Επάνω Εγκλιανού). Το παλάτι της Ύστερης Ελλαδικής Εποχής παραμένει το πιο καλά διατηρημένο μυκηναϊκό ανάκτορο, έχοντας έρθει στο φως στη δεκαετία του 1930. Υπεύθυνοι της πρόσφατης ανασκαφής, στους πρόποδες του λοφίσκου που είναι χτισμένο το Ανάκτορο του Νέστορα, δύο αρχαιολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι στο Οχάιο των ΗΠΑ και αντρόγυνο στη ζωή, ο καθηγητής Jack Davis και η επίσης ακαδημαϊκός αρχαιολόγος Sharon Stocker. Υπέθεταν ότι αυτό που είχε φέρει στο φως η σκαπάνη, αυτό το κτίσμα διαστάσεων 2×1 μέτρα, ήταν τάφος. Αν μάλιστα ήταν μυκηναϊκός τάφος, τότε πρέπει να ήταν απίστευτα τυχεροί, καθώς οι Μυκηναίοι είναι γνωστοί για τη μεγαλοπρέπεια των ταφικών τους μνημείων και την παροιμιώδη πολυτέλεια των εσωτερικών. Ακόμα κι αυτοί δεν μπορούσαν όμως να περιμένουν τόσο πλούτο στην ανασκαφή τους!
![shutterstock695993317 shutterstock695993317](/image/s320x/file/files/1/2018/03/shutterstock695993317.jpg)
![wweikenfnbsfsfse3 wweikenfnbsfsfse3](/image/s320x/file/files/1/2018/03/wweikenfnbsfsfse3.jpg)
![AP_452525514960 AP_452525514960](/image/s320x/file/files/1/2018/03/AP_4525255149601.jpg)
![AP_848772033694 AP_848772033694](/image/s320x/file/files/1/2018/03/AP_8487720336941.jpg)
Η ανάλυση δεν σταμάτησε φυσικά εκεί, καθώς εφτά μήνες μετά η Stocker ξεψάχνιζε τα αρχεία και τους θησαυρούς που φυλάσσονται στα υπόγεια του Αρχαιολογικού Μουσείου της Χώρας, έχοντας μπροστά της ό,τι βρήκε και δεν βρήκε στον τάφο του «Γρύπα Πολεμιστή». «Ο τρόπος που έσκαψαν αυτόν τον τάφο είναι υποδειγματικός», επιβεβαιώνει και ο διευθυντής του αμερικανικού Institute for Aegean Prehistory Study Center for East Crete στην Κρήτη, Thomas Brogan, προβαίνοντας και σε μια πρόβλεψη: «Νομίζω πως μόνο ο ουρανός είναι το όριο σε όρους όσων πρόκειται να μάθουμε από αυτόν». Όπως και κάθε άλλη μνημειώδης αρχαιολογική ανακάλυψη, ο «Γρύπας Πολεμιστής» έχει δύο ιστορίες να πει. Η πρώτη είναι η προσωπική ιστορία αυτού του άντρα, ποιος ήταν και τι ρόλο διαδραμάτισε στα τοπικά γεγονότα. Η δεύτερη είναι η μεγαλύτερη εικόνα, τι μπορεί να μας διδάξει δηλαδή για τις κολοσσιαίες αλλαγές που έλαβαν χώρα στα χρόνια του. Την ώρα που τα κόκαλά του υποβάλλονται σε ανάλυση DNA και δύο ανθρωπολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ ανασυγκροτούν ψηφιακά τα χαρακτηριστικά του προσώπου του, ο πολεμιστής μάς λέει ήδη πολλά. Και επειδή έζησε ακριβώς στο τέλος της οριακής αυτής περιόδου, το 1500-1450 π.Χ., αμέσως πριν χτιστούν τα μεγάλα μυκηναϊκά ανάκτορα δηλαδή (περιλαμβανομένου του Νέστορα), η σπουδαιότητά του είναι υψίστης σημασίας για τους αρχαιολόγους.
Αντίθετα όμως από τους άλλους τάφους των Μυκηναίων που περιέχουν ευρήματα από διαφορετικές εποχές και διαφορετικούς ανθρώπους, ο τάφος του «Γρύπα Πολεμιστή» ανήκει σε έναν άνθρωπο και σε μια ιστορική εποχή που ενδιαφέρει εξόχως την αρχαιολογική σκέψη. Όπως μας λένε οι δυο τους, η διάταξη των αντικειμένων μέσα στον τάφο παρέχει την πρώτη φυσική ένδειξη ότι η ελίτ της ηπειρωτικής Ελλάδας ήταν ολότελα εξοικειωμένη με τα έθιμα των Μινωιτών. Ακόμα πιο πρόσφατες ανασκαφές των Davis και Stocker, το καλοκαίρι του 2017, παρέχουν ακόμα περισσότερες ενδείξεις πως οι δύο πολιτισμοί είχαν περισσότερα κοινά απ’ ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι αρχαιολόγοι. Στα ευρήματα υπάρχει και η παλαιότερη ενδεχομένως τοιχογραφία που έχουμε βρει στην ηπειρωτική Ελλάδα, θραύσματα που χρονολογούνται στον 17ο αιώνα π.Χ. και βρέθηκαν κάτω από τα ερείπια του Ανακτόρου του Νέστορα! Το πρώτο κύμα των Μυκηναίων αγκάλιασε ενδεχομένως τον Μινωικό Πολιτισμό, ισχυρίζονται οι δύο ακαδημαϊκοί, κάτι που επιβεβαιώνει και η Shelmerdine, λέγοντάς μας πως «οι άνθρωποι που θα γίνονταν οι μυκηναίοι βασιλιάδες, οι ομηρικοί βασιλιάδες, γίνονται εκλεπτυσμένοι, πανίσχυροι, πλούσιοι και συνειδητοποιούν πως κάτι άλλο υπάρχει πέρα από τον κόσμο στον οποίο αναδύονται».