Κάπου σε μια μικρή γωνία των ανατολικών συνόρων της Ευρώπης υπάρχει μια χώρα που μπορεί να υπερηφανευτεί πως είναι το αντίθετο της Ελλάδας σε πολλά επίπεδα… Η Ελλάδα ετοιμάζεται να εφαρμόσει το τρίτο μνημόνιο και έχει ένα χρέος που έχει εκτιναχθεί στο 180%, ενώ η Εσθονία ζει τις ήσυχες δικές της ημέρες, χωρίς χρέη, αφού προτιμάει να μην δανείζεται και με ένα τεχνολογικό θαύμα να είναι σε εξέλιξη… Μία σχετικά φρέσκια χώρα που εδώ και λίγα χρόνια βρίσκεται στην οικογένεια του ευρώ, συνεχίζει να εκπλήσσει με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, ελάχιστα χρέη και χαμηλούς μισθούς. Ο δρόμος που ακολουθεί είναι ένας και βασίζεται σε μια λογική. Δεν παίρνει δάνεια και στηρίζεται στις δικές της δυνάμεις.
Η χώρα που δεν παίρνει δάνεια
Το χρέος της κινείται στο 10% του ΑΕΠ και είναι το χαμηλότερο που μπορεί να συναντήσει κανείς εντός Ευρωζώνης και σαφώς δεν έχει καμία σχέση με το ελληνικό χρέος. Η κυβέρνηση της χώρας δεν επιθυμεί να έχει καμία σχέση με τις αγορές. Δεν εκδίδει ομόλογα, δεν λειτουργεί με τους όρους της σύγχρονης οικονομίας και σαφώς δεν δανείζεται χρήματα. Τελευταία φορά που η χώρα εξέδωσε ομόλογα ήταν πίσω στο χρόνο, το 2002, και αν αποφάσιζε σήμερα και έμπαινε στις αγορές θα μπορούσε να δανειστεί πραγματικά «φτηνό χρήμα». Ωστόσο κάτι τέτοιο αφήνει αδιάφορους τους Εσθονούς. Η κυβέρνηση προτιμάει να δανείζεται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων παρά από τις αγορές. Μάλιστα σύμφωνα με την Κομισιόν οι χώρες που βρίσκονται στην καλύτερη θέση όσον αφορά τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους τους, σε βραχυπρόθεσμη, μεσοπρόθεσμη και ακόμη και μακροπρόθεσμη βάση είναι η Δανία, η Γερμανία, η Λετονία και βέβαια η Εσθονία. Η Εσθονία που μαζί με τις Λετονία και Λιθουανία, αποκαλούνταν «Οι τίγρεις της Βαλτικής» εξαιτίας της γρήγορης ανάπτυξής τους, μπορεί να είναι η φτωχή συγγενής της Ευρώπης με τον κατώτατο μισθό στα 290 ευρώ, ωστόσο δεν απασχόλησε ποτέ μέχρι τώρα τα Eurogroup και τα πρωτοσέλιδα. Η φορολογία βαίνει μειούμενη τα τελευταία χρόνια και κυμαίνεται στο 20%. Η μόνη χώρα που μπορεί βεβαίως να την απειλήσει είναι η Ελλάδα, καθώς είναι εκτεθειμένη με τα δάνεια που δόθηκαν στη χώρα. Σύμφωνα με την Guardian περιλαμβάνεται στις χώρες που είναι ευθέως εκτεθειμένες στον κίνδυνο της ελληνικής χρεοκοπίας, μέσω των διμερών δανείων και των χρημάτων που έχουν δώσει στον EFSF. Εμμέσως, οι χώρες της Ευρωζώνης είναι ακόμη περισσότερο εκτεθειμένες και μέσω της ΕΚΤ και του προγράμματος αγοράς ομολόγων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Barclays Research που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα, η Γερμανία και η Γαλλία είναι οι πλέον εκτεθειμένες με 92 δισ. και 73 δισ. ευρώ αντίστοιχα. Ωστόσο με βάση το ΑΕΠ των ευρωπαϊκών οικονομιών τη μεγαλύτερη έκθεση εμφανίζουν η Μάλτα (5% του ΑΕΠ της), η Σλοβακία (4,2%), η Ισπανία (4%), η Εσθονία (4%), η Σλοβενία (3,9%) και η Ιταλία (3,8%).
Από το φινλανδικό κινητό τηλέφωνο κρυμμένο στον κήπο του υπουργού Εξωτερικών στο θαύμα
Όπως ήδη αναφέρθηκε η Εσθονία είναι μια σχετικά φρέσκια χώρα. Απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1991, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Τότε λιγότερο από το μισό του πληθυσμού της είχε τηλεφωνική γραμμή και η μόνη ανεξάρτητη σύνδεσή της με τον έξω κόσμο ήταν ένα φινλανδικό κινητό τηλέφωνο κρυμμένο στον κήπο του υπουργού Εξωτερικών. Τα πράγματα όμως άλλαξαν γρήγορα! Δύο δεκαετίες αργότερα, είναι ένας παγκόσμιος πρωταθλητής στην τεχνολογία. Εσθονοί ανέπτυξαν τον κώδικα πίσω από το Skype και το Kazaa (ένα από τα πρώτα δίκτυα file-sharing).
Αποτελεί οικονομικό πρότυπο η Εσθονία;
Είναι γεγονός ότι την ώρα που πολλές νοτιοευρωπαϊκές χώρες αγωνίζονται για την (οικονομική) τους επιβίωση, η Εσθονία, μια μικρή χώρα 1,3 εκ. κατοίκων, παρουσιάζει κάθε χρόνο «ονειρικά» οικονομικά στατιστικά στοιχεία. Ωστόσο εξαιτίας της ταχύτητας ανάπτυξης πολλοί έχασαν το τρένο… Περισσότερο από το 17% του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Το πρόβλημα αφορά κυρίως τους 300.000 Ρώσους, οι οποίοι δεν έχουν καν εσθονικό διαβατήριο. Δύσκολες είναι οι συνθήκες και για τις Εσθονές, μιας και κερδίζουν κατά μέσο όρο 28% λιγότερα χρήματα για την ίδια εργασία. Δείτε όλα τα θέματα του Weekend