Μετά από μια δεκαετία οικονομικής κρίσης η αγορά των ακινήτων βρίσκεται σε κομβικό σημείο καθώς καλείται να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της αύξησης των τιμών των πρώτων υλών και του κόστους κατασκευής, εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία όπως ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, κατά την εναρκτήρια ομιλία του στο 23ο συνέδριο της Prodexpo.
Όπως είπε «ως Κυβέρνηση, είμαστε αποφασισμένοι, παρά τα εμπόδια, να συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον κλάδο μέσα από μόνιμες μειώσεις φόρων, ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις, εκμεταλλευόμενοι και τους σημαντικούς πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και το νέο ΕΣΠΑ».
Επίσης τόνισε πως ο κλάδος της ακίνητης περιουσίας ζημιώθηκε σημαντικά κατά την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, εξαιτίας και της υπερφορολόγησης των περασμένων ετών, κάτι που αποτυπώθηκε στη δραματική πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας σε εκείνη την περίοδο, με την κατασκευή των νέων ακινήτων να σημειώνει διαδοχικά αρνητικά ρεκόρ.
Ο υπουργός Οικονομικών στην ομιλία του παρέθεσε τις παρεμβάσεις:
«1ον. Υλοποιήσαμε μειώσεις φορολογικών συντελεστών και θεσπίσαμε φορολογικά κίνητρα.
- Μειώσαμε μόνιμα τον ΕΝΦΙΑ, κατά 35%, μεσοσταθμικά, με συνολικό όφελος 920 εκατ. ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα. Και προχωρήσαμε στην κατάργησή του σε μικρά ακριτικά νησιά.
- Νομοθετήσαμε, πρόσφατα, την παράταση της αναστολής, έως το τέλος του 2024, του ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα.
- Αναστείλαμε τον φόρο υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
- Θεσπίσαμε έκπτωση φόρου ίση με το 40% της δαπάνης για τις εργασίες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης υφιστάμενων κτιρίων.
- Καταργήσαμε τον φόρο γονικών παροχών/δωρεών για συγγενείς πρώτου βαθμού που αφορά αξίες έως 800.000 ευρώ, για την ενίσχυση και αξιοποίηση, μεταξύ άλλων, και της αγοράς ακινήτων.
- Καθιερώσαμε φορολογικά κίνητρα για αλλοδαπά φυσικά πρόσωπα, προκειμένου να επιλέξουν την Ελλάδα ως τόπο φορολογικής κατοικίας και να επενδύσουν, μεταξύ άλλων, στην αγορά ακινήτων. Πρόσφατα ανακοινώσαμε αύξηση στο όριο για τη χορήγηση άδειας Golden VISA στα 500.000 ευρώ, περιορίζοντας ορισμένες στρεβλώσεις.
- Εξορθολογήσαμε τον τρόπο φορολόγησης των εταιρειών επενδύσεων, όπως είναι οι Εταιρείες Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία, υπό όρους συγκρίσιμους με το αντίστοιχο πλαίσιο των λοιπών ευρωπαϊκών χωρών.
2ον. Προωθούμε μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την αγορά ακινήτων στη χώρα μας.
- Ολοκληρώσαμε την πρώτη φάση μεταρρύθμισης του πλαισίου προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών της ακίνητης περιουσίας. Με αυτή, το σύστημα των ζωνών αντικειμενικού προσδιορισμού επεκτάθηκε, διορθώθηκαν αδυναμίες, κενά και αδικίες του παρελθόντος σε βάρος πολλών ιδιοκτητών, διευρύνθηκε η φορολογητέα βάση και κατέστη εφικτή η δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών επί της ακίνητης περιουσίας.
- Δημιουργήθηκε ψηφιακός χάρτης (valuemaps) του συστήματος απεικόνισης των ζωνών του αντικειμενικού προσδιορισμού αξιών ακινήτων, ο οποίος είναι διαθέσιμος στους πολίτες, μέσω του gov.gr. Μάλιστα, η εφαρμογή αυτή απέσπασε το πρώτο βραβείο στην κατηγορία καλύτερης εφαρμοσμένης ιδέας στα βραβεία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για το 2022.
- Εκσυγχρονίσαμε τις διαδικασίες για τη μεταβίβαση ακινήτων, ώστε αυτές να γίνονται ηλεκτρονικά και να αποφεύγονται καθυστερήσεις.
Βεβαίως, παρά την πρόοδο που έχει συντελεστεί σε αυτό το κομμάτι, απαιτείται περαιτέρω απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών, προκειμένου η αγορά να γίνει πιο φιλική προς τους επενδυτές, ειδικά σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας, όπως είναι η σημερινή.
- Θεσπίσαμε σαφείς και διαφανείς κανόνες σύστασης και λειτουργίας family offices για τη διαχείριση των χρηματικών ροών και της οικογενειακής περιουσίας φυσικών προσώπων με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, μέσω των οποίων ενισχύεται η αγορά ακινήτων στη χώρα μας.
- Χορηγήσαμε κίνητρο προσαυξημένης έκπτωσης κατά 100% σε δαπάνες μικρομεσαίων επιχειρήσεων που αφορούν σε πράσινη οικονομία, ενέργεια και ψηφιοποίηση, συμβάλλοντας στην ενδυνάμωση και της αγοράς ακίνητων.
3ον. Θέσαμε τα θεμέλια, ώστε να «ξεκολλήσουν» μεγάλα επενδυτικά έργα και να προχωρήσει η υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων.
Στόχος της Κυβέρνησης είναι η αξιοποίηση – κατά τον βέλτιστο τρόπο και με συγκεκριμένα κριτήρια – της δημόσιας περιουσίας. Κάτι που θα οδηγήσει σε πολλαπλασιαστικά οφέλη για την οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες, αφού πέρα από την είσπραξη του κατάλληλου τιμήματος, η αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων της χώρας συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη, στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, στην αύξηση των φορολογικών εσόδων του Δημόσιου και στην κοινωνική συνοχή. Συγκεκριμένα, και σε συνεργασία με το ΤΑΙΠΕΔ:
Καταφέραμε, με εντατική και μεθοδική προσπάθεια, επιδεικνύοντας προσήλωση στον στόχο, να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία μεταβίβασης της «Ελληνικόν Α.Ε.», θέτοντας σε τροχιά υλοποίησης το εμβληματικό έργο. Ξεπεράσαμε αρκετά εμπόδια και λύσαμε δύσκολα ζητήματα, προκειμένου να ξεκινήσει η υλοποίηση αυτού του μεγάλου επενδυτικού έργου, με θετικό αποτύπωμα για την Ελλάδα, εντός και εκτός συνόρων. Πρόσφατα, μάλιστα, επιλύσαμε, με νομοθετική διάταξη, το ζήτημα της κατανομής των κοινωφελών χώρων και χώρων κοινωνικής ανταποδοτικότητας που εμπίπτουν εντός του μητροπολιτικού πόλου Ελληνικού – Αγίου Κοσμά στους όμορους δήμους, δηλαδή στους δήμους Αλίμου, Γλυφάδας και Ελληνικού – Αργυρούπολης. Η παραχώρηση αυτών των χώρων γίνεται για την αξιοποίησή τους με κοινωφελείς δραστηριότητες, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
- Ολοκληρώσαμε μία εκ των μεγαλύτερων – σε αντίτιμο – αποκρατικοποιήσεων στη χώρα, με την πώληση του 65% των μετοχών της ΔΕΠΑ Υποδομών και με προβλεπόμενες επενδύσεις 800 εκατ. ευρώ.
- Ολοκληρώσαμε τη διαγωνιστική διαδικασία για την παραχώρηση της «Εγνατίας Οδού» με ικανοποιητικούς όρους και βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός για την ανανέωση της σύμβασης παραχώρησης της Αττικής Οδού.
- Ολοκληρώσαμε τη διαγωνιστική διαδικασία, με την ανάδειξη προτιμητέου επενδυτή, για τους λιμένες Καβάλας και Ηγουμενίτσας, προχωράμε την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου στους λιμένες Αλεξανδρούπολης και Ηρακλείου και αναμένεται η εκκίνηση της διαγωνιστικής διαδικασίας για τον λιμένα Βόλου.
- Ολοκληρώσαμε την παραχώρηση της μαρίνας Αλίμου, προχωράμε την παραχώρηση των τουριστικών λιμένων Πύλου και Αργοστολίου και τη δημιουργία νέας μαρίνας στην Κέρκυρα.
- Αξιοποιούμε εκτάσεις και ακίνητα του Δημοσίου προς όφελος των τοπικών κοινωνιών, όπως είναι οι Γούρνες στον Νομό Ηρακλείου, το Golf – Βόρειο Αφάντου στη Ρόδο και το ακίνητο στην Ηρακλείτσα Καβάλας.
- Προχωράμε στην ανάδειξη και αξιοποίηση του ιαματικού πλούτου της χώρας, έχοντας ολοκληρώσει τη μεταβίβαση του «Ξενία» και των Ιαματικών πηγών στα Λουτρά Κύθνου, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός για τη Λουτρόπολη Καμένων Βούρλων και θα εκκινήσουμε τον διαγωνισμό για τις Ιαματικές Πηγές στις Θερμοπύλες, στον Κονιαβίτη και στην Υπάτη, στη Φθιώτιδα.
4ον. Προχωράμε, με ταχύτητα, την υλοποίηση του κυβερνητικού πάρκου στο ακίνητο της ΠΥΡΚΑΛ του Δήμου Δάφνης – Υμηττού, με χώρους διοίκησης και ελεύθερους χώρους πρασίνου. Το έργο της υλοποίησης του κυβερνητικού πάρκου είναι εμβληματικό για την οικονομία της χώρας και συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξή της.
Θα απελευθερωθούν πάνω από 100 κτίρια, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση 1 δισ. ευρώ για το Ελληνικό Δημόσιο, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα αναβάθμιση των παρεχόμενων δημοσίων υπηρεσιών.
5ον. Υλοποιούμε πλέγμα παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του σημαντικού προβλήματος της στέγασης, ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους και τα νέα ζευγάρια.
Νέα στεγαστική πολιτική
![Ακίνητα στην Αθήνα και στο βάθος ο Λυκαβηττός Ακίνητα στην Αθήνα και στο βάθος ο Λυκαβηττός](/image/s320x/file/files/1/2021/10/athens3.jpg)
Επιγραμματικά, οι κύριοι άξονες της νέας στεγαστικής μας πολιτικής είναι:
- Η χορήγηση ευνοϊκών στεγαστικών δανείων, μέσω συγχρηματοδότησης, για την αγορά πρώτης κατοικίας από νέους και νέα ζευγάρια.
- Η αύξηση, τουλάχιστον κατά 50%, του φοιτητικού στεγαστικού επιδόματος.
- Η επιδότηση σε νέους για την αναβάθμιση και την ανακαίνιση της ιδιοκατοικούμενης κατοικίας.
- Το πρόγραμμα «Ανακαινίζω/Ενοικιάζω» για Κενά Σπίτια, με σκοπό την αύξηση των αξιοποιήσιμων κενών κατοικιών.
- Η δημιουργία νέων σύγχρονων φοιτητικών εστιών σε 5 Πανεπιστήμια της χώρας, μέσω ΣΔΙΤ.
- Η αξιοποίηση της ακίνητη περιουσίας του Δημοσίου, μέσω της θεσμοθέτησης ενός νέου εργαλείου, την «κοινωνική αντιπαροχή».
- Η ενεργοποίηση του Προγράμματος «Εστία 2», όπου το κράτος θα μισθώνει ιδιωτικά ακίνητα, προκειμένου να τα διαθέσει με πολύ χαμηλό μίσθωμα σε ευάλωτους δικαιούχους».
Η αγορά βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο
![Ο Χρήστος Σταϊκούρας Ο Χρήστος Σταϊκούρας](/image/s320x/file/files/1/2022/03/staikouras2.jpg)
Ο υπουργός συνέχισε λέγοντας πως «η υλοποίηση της πολιτικής μας πάνω σε αυτούς τους άξονες οδήγησε σε αναθέρμανση της αγοράς ακινήτων όπως αποτυπώνεται στην αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας, η οποία το 2021 σημείωσε ρεκόρ δεκαετίας, καθώς και στη βελτίωση της θέσης της Ελλάδας ως επενδυτικού προορισμού, με τις άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα να επανέρχονται σταδιακά στα προ πανδημίας επίπεδα, τα οποία αποτελούσαν και επίπεδα ρεκόρ.
Πλέον, η αγορά βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο, αφού, έχοντας αφήσει οριστικά πίσω μία δεκαετία οικονομικής κρίσης, καλείται να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις, με κυριότερη, φυσικά, τη σημαντική αύξηση των τιμών των πρώτων υλών και κατ’ επέκταση του κόστους κατασκευής, εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.
Παράλληλα, η αναζήτηση και η στελέχωση της αγοράς με εξειδικευμένο τεχνικό και εργατικό δυναμικό, καθώς και η ανάγκη για άμεση προσαρμογή στα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί από τις διαδοχικές κρίσεις αλλά και από τη μετάβαση σε μία πιο πράσινη και βιώσιμη ανάπτυξη, αναμένεται να καθορίσουν την εικόνα του κατασκευαστικού κλάδου τα επόμενα έτη.
Από την πλευρά μας, ως Κυβέρνηση, είμαστε αποφασισμένοι, παρά τα εμπόδια, να συνεχίσουμε να στηρίζουμε τον κλάδο μέσα από μόνιμες μειώσεις φόρων, ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις και στοχευμένες παρεμβάσεις, εκμεταλλευόμενοι και τους σημαντικούς πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και το νέο ΕΣΠΑ.
Από την πλευρά τους, οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις του κλάδου καλούνται να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τη στήριξη που τους παρέχει το Κράτος, να επιδείξουν προσαρμοστικότητα στα νέα δεδομένα και να επενδύσουν πάνω στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Η ανάπτυξη του κλάδου μπορεί να εξασφαλίσει σημαντικά, σταθερά και σε μακροχρόνια βάση έσοδα για το Ελληνικό Δημόσιο και τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτόν, να μειώσει το ύψος του δημοσίου χρέους και να συνεισφέρει – καθοριστικά – στην αναπτυξιακή δυναμική των τοπικών κοινωνιών και συνολικά της ελληνικής οικονομίας».