Οι νέοι δασμοί που ανακοινώθηκαν από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ την Τετάρτη αναμένεται να έχουν αντίκτυπο παγκοσμίως ενώ έχουν καταδικαστεί τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από άλλους σημαντικούς συμμάχους των ΗΠΑ. Όμως οι συγκεκριμένοι δασμοί ίσως έχουν διαφορετική απάντηση από την Κίνα, ο ηγέτης της οποίας θα μπορούσε να τους αντιμετωπίσει ως «δώρο».

Η Ευρώπη θα μπορούσε να πληγώσει τις ΗΠΑ

Μιλώντας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε πως οι δασμοί θα έχουν αντίκτυπο σε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον πλανήτη. Σημείωσε ακόμα πως «δεν υπάρχει καθαρός δρόμος μεταξύ της πολυπλοκότητας και του χάους» που οι δασμοί θα προκαλέσουν παγκοσμίως.

Η Κομισιόν όμως έχει υποσχεθεί να προστατέψει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, κάποιες εκ των οποίων θα χτυπηθούν ακόμα πιο βαριά από τις υπόλοιπες, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας, τα προϊόντα πολυτελείας της Ιταλίας και η οινοπαραγωγή της Γαλλίας. Ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν κάλεσε μια έκτακτη σύσκεψη με Γάλλους επιχειρηματίες. Ως μεγαλύτερη αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να «πονέσει» τις ΗΠΑ – στοχεύοντας σε προϊόντα και υπηρεσίες μεταξύ των οποίων και οι big tech εταιρείες Apple και Meta. Στόχος όμως δεν είναι τα αντίποινα αλλά να πειστεί ο Τραμπ να διαπραγματευτεί.

Την Τετάρτη η Τζόρτζια Μελόνι σημείωνε πως παρά το γεγονός πως θεωρεί λανθασμένους τους δασμούς, όλα γίνονται ώστε να γίνουν προσπάθειες και να επιτευχθεί συμφωνία με τις ΗΠΑ.

«Δώρο» για την ηγεσία της Κίνας

Οι δασμοί 54% σε κινέζικα προϊόντα που φτάνουν στις ΗΠΑ είναι σίγουρα τεράστιοι και δίχως άλλο θα «πονέσουν» τις κινεζικές εταιρείες που έχουν εξαγωγές εκεί. Σύμφωνα με το BBC, τα αντίμετρα του Πεκίνου θα πονέσουν κι εκείνα τις αμερικανικές εταιρείες που προσπαθούν να φτάσουν στην τεράστια κινεζική αγορά. Όμως με μια ανάγνωση αυτές οι κινήσεις του Τραμπ αποτελούν στην πραγματικότητα δώρο για τον Κινέζο πρόεδρο Σι Ζινπίνγκ.

Ο Ζι παρουσιάζει τη χώρα σαν «πρωταθλήτρια της ελεύθερης αγοράς» και υπέρμαχο των πολυμερών θεσμών και πλέον κάνει συγκρίσεις με την άλλη υπερδύναμη του κόσμου, η οποία θεωρεί ότι καταργεί και τα δύο.

Μόλις την περασμένη εβδομάδα ο ηγέτης της Κίνας βρέθηκε με διευθυντικά στελέχη μεγάλων διεθνών εταιρειών – συμπεριλαμβανομένων πολλών από την Ευρώπη – και οι εικόνες ήταν σαφείς. Οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ ισοδυναμούν πλέον με χάος, εμπορική καταστροφή, εθνικό συμφέρον. Ενώ η Κίνα υπό τον Σι Τζινπίνγκ είναι ταυτόσημη με τη σταθερότητα, το ελεύθερο εμπόριο και την παγκόσμια συνεργασία.

Η κινεζική κυβέρνηση έχει ήδη κινητοποιήσει τον τομέα των κρατικών μέσων ενημέρωσης για να επιτεθεί σε αυτόν τον τελευταίο γύρο δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ. Οι άνθρωποι μπορεί να διαφωνούν με την ανάγνωση του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος για το πού οδεύει ο κόσμος, αλλά κάθε φορά που ο Τραμπ λαμβάνει μέτρα όπως αυτά, διευκολύνει το μήνυμα του Σι. Η οικονομική αναγκαιότητα ακόμη μπορεί να φέρει πολλές χώρες πιο κοντά στην Κίνα και πιο μακριά από τις ΗΠΑ.

Ανακούφιση αλλά όχι αισιοδοξία στο Ηνωμένο Βασίλειο

Να απαντήσει με «ψυχραιμία και ηρεμία» στους δασμούς 10% στο Ηνωμένο Βασίλειο υποσχέθηκε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ξεκινά διαβούλευση με τις επιχειρήσεις σχετικά με το πώς θα μπορούσε να τις επηρεάσει η λήψη αντίμετρων κατά των ΗΠΑ,ανέφρε ο υπουργός Επιχειρήσεων και Εμπορίου.

Ο Τζόναθαν Ρέινολντς επισήμανε πως η κυβέρνηση θεωρεί μια συμφωνία με τις ΗΠΑ «πιθανή» και «ευνοϊκή», πρόσθεσε όμως πως το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρεί το δικαίωμα να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια κρίνει απαραίτητη, εάν δεν εξασφαλιστεί συμφωνία. «Για να μπορέσει το Ηνωμένο Βασίλειο να έχει όλες τις επιλογές ανοιχτές σε εμάς στο μέλλον, υποβάλλω σήμερα ένα αίτημα για πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις για τις βρετανικές επιχειρήσεις πιθανής δράσης αντιποίνων», λέει.

Σημειώνει ότι αυτό είναι ένα επίσημο βήμα απαραίτητο για να διατηρηθούν όλες οι επιλογές στο τραπέζι και η κυβέρνηση θα αναζητήσει τις απόψεις των ενδιαφερομένων μέχρι την 1η Μαΐου για προϊόντα που θα μπορούσαν ενδεχομένως να συμπεριληφθούν σε οποιαδήποτε απάντηση. Ο Ρέινολντς προσθέτει ότι η κυβέρνηση θα καταρτίσει μια «ενδεικτική λίστα» των αμερικανικών προϊόντων, στα οποία το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να επιβάλει δασμούς ως απάντηση στον δασμό 10% του Τραμπ στο Ηνωμένο Βασίλειο που ανακοινώθηκε το βράδυ της Τετάρτης, 2 Απριλίου.

Οι δασμοί του Τραμπ μπορεί να προκάλεσαν κάποια ανακούφιση, καθώς δεν ξεπέρασαν το 10%, θα έχουν ωστόσο μεγάλο αντίκτυπο στις θέσεις εργασίας, τις βιομηχανίες και τις παγκόσμιες εμπορικές ροές τις επόμενες εβδομάδες, μήνες και χρόνια. Θα «προκαλέσουν τεράστιες ανατροπές», ανέφερε χαρακτηριστικά κυβερνητική πηγή. Υπάρχει έντονη ανησυχία, ιδίως σχετικά με τον αντίκτυπο στην αυτοκινητοβιομηχανία, συνεχίζονται ωστόσο οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για μια εμπορική συμφωνία. Μία ομάδα τεσσάρων βρετανών διαπραγματευτών βρίσκεται σε «αρκετά εντατική» συνομιλία με τους ομολόγους τους των ΗΠΑ – μιλώντας εξ αποστάσεως, αλλά είναι πρόθυμοι να κατευθυνθούν στην Ουάσιγκτον, εάν η υπογραφή μιας συμφωνίας φαίνεται επικείμενη.

Οι επιπτώσεις φοβίζουν την Ινδία

Οι ασιατικές οικονομίες είναι αυτές που πλήττονται περισσότερο από τους νέους δασμούς. Οι Αμερικανοί θα πληρώσουν φόρο 46% σε εισαγόμενα προϊόντα από το Βιετνάμ και 49% σε εκείνα από την Καμπότζη.

Για την Ινδία τα πράγματα είναι σχετικά καλύτερα, όμως ένας συντελεστής της τάξης του 26% εξακολουθεί να είναι βαρύς και θα επηρεάσει σοβαρά τις εξαγωγές, αναφέρει η Πριγιάνκα Κισόρ από την εταιρεία συμβούλων Asia Decoded. «Αυτό πιθανότατα θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εγχώρια ζήτηση και στο γενικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν σε μια εποχή που η ανάπτυξη ήδη ασθμαίνει».

Ωστόσο, οι εξαγωγές ηλεκτρονικών ειδών της Ινδίας ενδέχεται να ωφεληθούν, καθώς οι υψηλότεροι δασμοί σε ανταγωνιστές όπως το Βιετνάμ θα μπορούσαν να ωφελήσουν την Ινδία. Αυτό το κέρδος πάντως μοιάζει απίθανο να μετριάσει τον συνολικά αρνητικό αντίκτυπο

Η Ινδία, σε αντίθεση με τον Καναδά, το Μεξικό ή την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει μια πιο ήπια προσέγγιση του Τραμπ ενώ διαπραγματεύεται μαζί του μια συμφωνία. Η φαρμακευτική βιομηχανία που αντιπροσωπεύει τις μεγαλύτερες βιομηχανικές εγαγωγές της Ινδίας, φτάνοντας περίπου τα 13 δισ. δολάρια, δεν θα αντιμετωπίσει αντίστοιχο πρόβλημα καθώς εξαιρείται από τους δασμούς.

Δοκιμασία για τη Νότια Αφρική

Οι «αμοιβαίοι δασμοί» του Τραμπ στοχεύουν δεκάδες αφρικανικές χώρες, συμπεριλαμβανομένου 30% για τη Νότια Αφρική και 50% για το Λεσότο. Πολλά από αυτά τα έθνη παλεύουν ήδη με τις επιπτώσεις των περικοπών της εξωτερικής βοήθειας των ΗΠΑ, οι οποίες παρείχαν υγειονομική και ανθρωπιστική βοήθεια σε ευάλωτες χώρες.

Η Νότια Αφρική – όπως μερικές από τις άλλες μεγαλύτερες οικονομίες της ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της Νιγηρίας και της Κένυας – έχει εδώ και καιρό ανοιχτές εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και οι νέοι δασμοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τους υπάρχοντες οικονομικούς δεσμούς.

Περιλαμβάνεται στη μακρά λίστα των χωρών που αποκαλούνται οι «χειρότεροι παραβάτες» που αντιμετωπίζουν τώρα υψηλότερα επιτόκια στις ΗΠΑ – ανταπόδοση για άδικες εμπορικές πολιτικές, λέει ο Τραμπ.

«Έχουν κάποια άσχημα πράγματα στη Νότια Αφρική. Ξέρετε, τους πληρώνουμε δισεκατομμύρια δολάρια και περικόψαμε τη χρηματοδότηση επειδή πολλά άσχημα πράγματα συμβαίνουν στη Νότια Αφρική», είπε, προτού συνεχίσει να κατονομάσει άλλες χώρες. Σε ανακοίνωσή της, η νοτιοαφρικανική προεδρία καταδίκασε τους νέους δασμούς ως «τιμωρητικούς», λέγοντας ότι θα μπορούσαν «να λειτουργήσουν ως εμπόδιο στο εμπόριο και στην κοινή ευημερία».