Ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, απηύθυνε κάλεσμα, στις 2 Νοεμβρίου, στον εθνικιστή πρόεδρο της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, να αναγνωρίσει τους εκλεγμένους από το Κοινοβούλιο δικαστές, ώστε να δοθεί ένα τέλος στην κρίση γύρω από τη σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, κατηγορώντας τον, ταυτόχρονα, πως επιλέγει τη «σύγκρουση».
«Καλώ τον πρόεδρο να αναγνωρίσει τους νόμιμα εκλεγμένους από το Κοινοβούλιο δικαστές, όπως το ορίζει το Σύνταγμα, και αυτοί να αναλάβουν το συντομότερο τα καθήκοντά τους στο δικαστήριο», έγραψε σχετικά ο Ντόναλντ Τουσκ στην πλατφόρμα X, εξηγώντας πως αυτή η κίνηση θα επέτρεπε να δοθεί τέλος στην κρίση χωρίς να χρειαστεί τροποποίηση του Συντάγματος.
Rozwiązanie konfliktu jest proste i możliwe bez zmian w Konstytucji. Prezydent uznaje legalnie wybranych przez Sejm sędziów, bo tak stanowi Konstytucja, a oni podejmują swoje obowiązki w Trybunale. Póki co, @NawrockiKn wybiera siłową konfrontację, która może bardzo wiele Polskę kosztować. Demokratyczne państwo prawa nie może ustąpić przed przemocą, niezależnie od tego, jak potężne zewnętrzne siły wspierać będą atak PiS, Konfederacji, Brauna i Nawrockiego. I nie ustąpi.
— Donald Tusk (@donaldtusk) November 2, 2026
Μετά την επιστροφή του στην εξουσία, το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υποσχέθηκε την επίλυση της κρίσης γύρω από τον συγκεκριμένο θεσμό, ο οποίος βρίσκεται υπό τον έλεγχο της εθνικιστικής αξιωματικής αντιπολίτευσης. Χωρίς επιτυχία ως τώρα, καθώς οι διορισμοί των νέων δικαστών από το Κοινοβούλιο δεν έχουν ακόμη εγκριθεί από τον Πολωνό πρόεδρο, ο οποίος στέκεται εμπόδιο. Προς το παρόν, ο πρόεδρος «επιλέγει τον δρόμο της σύγκρουσης, ο οποίος πιθανώς θα κοστίσει ακριβά στην Πολωνία», προειδοποίησε από την πλευρά του ο πρόεδρος της κυβέρνησης, τονίζοντας πως δεν θα παρατούσε την προσπάθειά του.
Επιδείνωση της κρίσης
Η κρίση γύρω από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας κρατάει από το 2015, ενώ οι διορισμοί σε αυτό έχουν αποκτήσει ιδιαίτερο πολιτικό χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζουν την ανεξαρτησία του. Κατά τη διάρκεια των θητειών του PiS στην εξουσία μεταξύ του 2015 και του 2023, το ζήτημα του Συνταγματικού Δικαστηρίου αποτέλεσε πεδίο εντάσεων μεταξύ των Βρυξελλών και της πολωνικής κυβέρνησης. Το 2015, η κυβέρνηση του PiS είχε προχωρήσει στον διορισμό πολιτικά ταγμένων δικαστών, τους οποίους ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε ο τωρινός αρχηγός της κυβέρνησης, ο κεντροδεξιός Ντόναλντ Τουσκ, αναγνώρισαν.
Η κρίση, όμως, επιδεινώθηκε περαιτέρω την προηγούμενη Παρασκευή, καθώς δυνάμεις καταστολής της αστυνομίας εισήλθαν στους χώρους του δικαστηρίου, προκειμένου να αποτρέψουν την πρόσβαση σε αυτό, με τον υπουργό Δικαιοσύνης της χώρας να ζητά την άρση της ασυλίας του προέδρου του θεσμού.
Η επέμβαση των δυνάμεων της τάξης έλαβε χώρα ενώ ο Κάρολ Ναβρότσκι βρισκόταν σε αεροπλάνο με προορισμό τη Σενεγάλη. Αμέσως έκανε στροφή και μετέβη στο δικαστήριο κατά τη διάρκεια της νύχτας, εισερχόμενος εντός του κτιρίου σχεδόν με το ζόρι, παρά την αντίθεση ορισμένων δικαστών.
Αυτή ακριβώς η κίνηση χαιρετίστηκε θερμά από τους εθνικιστές διαδηλωτές οι οποίοι είχαν συγκεντρωθεί περιμετρικά του κτιρίου.
Το Σάββατο, ο πρόεδρος συγκάλεσε διαβουλεύσεις με τις κύριες πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης, χωρίς όμως να προκύψει κάποιο απτό αποτέλεσμα, ενώ την ίδια ημέρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τάχθηκε στο πλευρό του Πολωνού πρωθυπουργού, καλώντας τον πρόεδρο της χώρας να επικυρώσει τον διορισμό των δικαστών προκειμένου να δοθεί τέλος στην κρίση.
Η αναπληρώτρια πρόεδρος του δικαστηρίου, Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία δεν αναγνωρίζεται ούτε από τον πρώην πρόεδρο του δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιετσκόβσκι, ούτε από την εθνικιστική αντιπολίτευση, ούτε από τον αρχηγό του κράτους, συγκάλεσε το απόγευμα της Τρίτης γενική συνέλευση του δικαστηρίου.
