Διαδήλωναν επί δύο χρόνια κατά της διαφθοράς και τελικά νίκησαν στις κάλπες απέναντι στον εθνικολαϊκιστή Αλεξάνταρ Βούτσιτς: το φοιτητικό κίνημα έγραψε μία σελίδα στην Ιστορία της Σερβίας.
Σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση αναφοράς Cesid και με βάση δείγμα που εκπροσωπεί το 96% των ψήφων, η λίστα των φοιτητών εξασφάλισε το 52,9% των ψήφων, έναντι 38,8% για το απερχόμενο κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα, σύμφωνα με τα προσωρινά ανεπίσημα αποτελέσματα που δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα. Το ποσοστό αυτό εξασφαλίζει 140 έδρες στη 250μελή σερβική βουλή, έναντι 103 εδρών για την παράταξη του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Η συμμετοχή στη χθεσινή ψηφοφορία των πρόωρων βουλευτικών εκλογών είναι 69,3%.
Η τελευταία μαζική εκλογική κινητοποίηση που έφθασε σε συμμετοχή 70% χρονολογείται στο 2000 και είχε ως στόχο την εκδίωξη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς από την εξουσία. Αποτελεί σημείο αναφοράς και έμεινε ως «επανάσταση» στη σερβική πολιτική ιστορία.
Ο Βούτσιτς, κυρίαρχη φυσιογνωμία της σερβικής πολιτικής ζωής επί 14 χρόνια, παραδέχθηκε γρήγορα την ήττα του απέναντι σε πολιτικούς αντιπάλους χωρίς πολιτική εμπειρία, προερχόμενους από την κοινωνία των πολιτών. Η ανακοίνωσή του προκάλεσε έκρηξη χαράς σε ολόκληρη τη χώρα.
«Η λίστα των φοιτητών-καταληψιών εξασφάλισε τη νίκη», δήλωσε στους οπαδούς του στην έδρα του κόμματός του στο Βελιγράδι.
Έχοντας διατηρήσει στενές σχέσεις με τη Ρωσία καθ’ όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, απέδωσε σε «ξένες επιρροές» το εκλογικό αποτέλεσμα.
«Θέλω ο κόσμος να ξέρει ότι αυτό ήταν το επιστέγασμα μίας επανάστασης που έγινε με την άμεση υποστήριξη πολλών ευρωπαϊκών χωρών και του βαθέος αμερικανικού κράτους, εκείνου που είναι επίσης κατά του προέδρου Τραμπ», είπε.
Η ψηφοφορία παρουσιάστηκε από τους φοιτητές ως «δημοψήφισμα κατά του Βούτσιτς» και ήταν οι πρώτες εκλογές από το 2012 που έδωσαν στα 6,4 εκατομμύρια των ψηφοφόρων μία πραγματική δυνατότητα αλλαγής.
«Ελεύθερη χώρα»
«Η Σερβία νίκησε, όπως είχαμε υποσχεθεί», δήλωσε ο Ιλια Σρντάνοβιτς, εκπρόσωπος της λίστας των φοιτητών μπροστά σε ένα πλήθος που κρατούσε πολύχρωμα μπαλόνια και φώναζε: «Ποτέ πια τύραννος σ’ αυτή τη χώρα».
«Έχω την εντύπωση ότι ζω επιτέλους σε μία ελεύθερη χώρα», δήλωσε κλαίγοντας η φοιτήτρια Σουζάνα Μίλα Μάρτιτς ενώ ένα τεράστιο πλήθος κατέκλυε τους δρόμους του Βελιγραδίου υπό τους ήχους των κλάξον.
Η θεαματική πολιτική αλλαγή στη Σερβία είναι το επιστέγασμα του κινήματος διαμαρτυρίας που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια, το 2024, με την κατάρρευση του στεγάστρου στον σταθμό του Νόβι Σαντ.
Δεκαέξι άνθρωποι σκοτώθηκαν στο δυστύχημα αυτό που σημειώθηκε λίγο μετά την ανακατασκευή του σταθμού. Για τους φοιτητές ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Η τραγωδία αποτέλεσε για τους φοιτητές το σύμβολο της ενδημικής διαφθοράς που μαστίζει τη Σερβία.
Στην κορύφωση των εκδηλώσεων διαμαρτυρίας που ακολούθησαν, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν στο Βελιγράδι και σιγά-σιγά τα αιτήματά τους συνοψίστηκαν στην απαίτηση για διεξαγωγή πρόωρων εκλογών.
Στις αρχές του Σεπτεμβρίου, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης από το 2012, πρωθυπουργός το 2014 και πρόεδρος της Σερβίας το 2017, κατέληξε να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, παραιτήθηκε από την προεδρία και ηγήθηκε της προεκλογικής εκστρατείας του κόμματός του διεκδικώντας την πρωθυπουργία.
Το φοιτητικό κίνημα μεταμορφώθηκε σε πολυσυλλεκτική πολιτική δύναμη και κατέβηκε στις εκλογές παρουσιάζοντας ενιαία λίστα, χωρίς επικεφαλής, με υποψήφιους πρόσωπα προερχόμενα από την κοινωνία των πολιτών με κοινό τους σημείο την επιθυμία απαλλαγής από τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Τη Δευτέρα «αρχίζει η δουλειά, σοβαρή, υπεύθυνη και δουλειά, ασταμάτητη δουλειά, για να οικοδομήσουμε μία Σερβία όπου ο νόμος εφαρμόζεται το ίδιο για όλους», δήλωσε ο Ραντομίρ Σαΐτσιτς, εκπρόσωπος των φοιτητών.
