Η εντολή για τον περιορισμό της χρήσης του δορυφορικού συστήματος Starshield της SpaceX, το οποίο χρησιμοποιεί ο ουκρανικός στρατός για επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης και επιχειρήσεις με drones, προήλθε από το εσωτερικό του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και έναν δυτικό αξιωματούχο που ενημερώθηκε για το ζήτημα.
Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, στελέχη του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ έλαβαν μήνυμα ότι έπρεπε να επιβραδυνθεί η υπηρεσία Starshield της SpaceX, η οποία χρησιμοποιείται από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Οι αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, χωρίς να διευκρινίσουν ποιος στον Λευκό Οίκο έλαβε την απόφαση ή ποιος ανέλαβε την εφαρμογή της. Το Πεντάγωνο είναι ο μεγαλύτερος πελάτης του Starshield, της στρατιωτικής έκδοσης της υπηρεσίας Starlink.
Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν αυτή την εβδομάδα ότι οι στρατιωτικών προδιαγραφών δέκτες Starlink σταμάτησαν να λειτουργούν στην Ουκρανία όταν τοποθετούνταν σε αντικείμενα που κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα. Η δυσλειτουργία επηρέασε την απόδοση των ουκρανικών drones, τα οποία βασίζονται στα συγκεκριμένα συστήματα για τις ενσωματωμένες λειτουργίες καθοδήγησής τους κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων πάνω από ουκρανικό έδαφος. Ωστόσο, στέλεχος του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας ανέφερε την Πέμπτη ότι οι δέκτες λειτουργούσαν πλέον ενώ βρίσκονταν εν κινήσει, αλλά μόνο σε ταχύτητες έως 100 μίλια την ώρα, δηλαδή περίπου 160 χιλιόμετρα την ώρα.
Η πίεση του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουκρανία για τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια
Η απόφαση για τον προσωρινό περιορισμό ενός κρίσιμου συστήματος επικοινωνιών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ασκεί πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αποδώσει σε αυτές τις επιθέσεις την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, η οποία επιβαρύνει τις προοπτικές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ειδικοί, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους οφείλεται κυρίως στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν. Η σύγκρουση οδήγησε σε ιρανικές επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, ενώ έχει προκαλέσει σε μεγάλο βαθμό το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας οδού για τη μεταφορά ενέργειας.
Όταν ζητήθηκε από ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο να σχολιάσει την εντολή για τον περιορισμό του Starshield, εκείνος δήλωσε: «Ο πρόεδρος δεν υπέβαλε ποτέ τέτοιο αίτημα». Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε ερωτήματα σχετικά με το ενδεχόμενο να υπέβαλε το αίτημα κάποιο άλλο μέλος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Το Starshield αναπτύχθηκε από τη SpaceX ειδικά για κυβερνητικούς φορείς και υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας, με βασικό πελάτη το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. Το σύστημα χρησιμοποιεί ως υποδομή τον δορυφορικό αστερισμό Starlink. Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, οι περιορισμοί περιέπλεξαν τις αποστολές επιθέσεων κατά των ρωσικών δυνάμεων και των γραμμών ανεφοδιασμού τους σε κατεχόμενα εδάφη, ενώ επιβράδυναν και τα drones αναχαίτισης που χρησιμοποιούνται για την κατάρριψη των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου Shahed.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Έλον Μασκ, ανέφερε την Τετάρτη στην πλατφόρμα Χ ότι τα συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν. Ως εκ τούτου, όπως εξήγησε, οποιοσδήποτε περιορισμός στην ταχύτητα ή στη χρήση τους αποτελεί απόφαση του αμερικανικού στρατού ή του προέδρου. Η SpaceX δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό, ενώ ούτε το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ούτε η ουκρανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον ανταποκρίθηκαν σε σχετικά αιτήματα.
Επιδεινώνονται οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Κιέβου
Οι σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες ημέρες, μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Μαϊάμι στις 9 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των δύο χωρών, ευρωπαϊκών πλευρών και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Σύμφωνα με άλλο πρόσωπο που γνωρίζει τις λεπτομέρειες της συνάντησης, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, και ο Στιβ Γουίτκοφ, απεσταλμένος της αμερικανικής κυβέρνησης για τη Μέση Ανατολή, υιοθέτησαν αυστηρή στάση απέναντι στην Ουκρανία. Όπως ανέφεραν στους Ουκρανούς αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον ήταν δυσαρεστημένη με τη συνέχιση των επιθέσεων του Κιέβου σε ρωσικά διυλιστήρια, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις των ΗΠΑ να σταματήσουν.
Η αμερικανική αντιπροσωπεία εξήγησε επίσης την απόφαση της Ουάσιγκτον να συνάψει συμφωνία με τη Ρωσία για την προμήθεια ντίζελ, εκφράζοντας την προσδοκία του Λευκού Οίκου ότι η συμφωνία θα οδηγούσε τη Μόσχα σε πιο διαλλακτική στάση στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Βάσει της συμφωνίας, η Ρωσία θα προμηθεύσει περισσότερα από 2,25 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ στις αγορές των ΗΠΑ και της παγκόσμιας αγοράς. Η εξέλιξη έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ορισμένους Αμερικανούς βουλευτές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι θα προσφέρει στη Μόσχα πρόσθετα έσοδα για τη συνέχιση του πολέμου, χωρίς να υποχρεώνει τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, να προχωρήσει σε παραχωρήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Τις ημέρες που ακολούθησαν, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, και ο Ντόναλντ Τραμπ αντάλλαξαν επικρίσεις. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε «αδύναμη» την απόφαση των ΗΠΑ για τη συμφωνία με τη Ρωσία σχετικά με το ντίζελ, ενώ ο Τραμπ ζήτησε τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία και την απομάκρυνση του Ουκρανού προέδρου από την εξουσία.
Παράλληλα, σύμφωνα με όσα είχε μεταδώσει προηγουμένως το Reuters, Αμερικανοί αξιωματούχοι απείλησαν παρασκηνιακά να διακόψουν την παροχή πληροφοριών στο Κίεβο σχετικά με τις εκτοξεύσεις ρωσικών πυραύλων, τις οποίες η Ουκρανία χρησιμοποιεί για να αποτρέπει επιθέσεις. Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθούσε να μοιράζεται πληροφορίες με την Ουκρανία.
Μετά την κίνηση για τον περιορισμό της πρόσβασης της Ουκρανίας στο Starshield, Ουκρανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν την Τρίτη και την Τετάρτη με ανώτερα στελέχη του Λευκού Οίκου, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου, προκειμένου να λάβουν εξηγήσεις. Σύμφωνα με ανώτερο Ουκρανό αξιωματούχο, το Κίεβο ενημερώθηκε ότι επρόκειτο για απόφαση του Λευκού Οίκου.
Το Πεντάγωνο έχει δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για τις υπηρεσίες Starlink και Starshield.
Παράλληλα, έχει αγοράσει ειδικούς δορυφόρους Starshield, μεταξύ των οποίων διαστημικά οχήματα επικοινωνιών για αποστολές προειδοποίησης πυραυλικών επιθέσεων, καθώς και έναν δορυφορικό αστερισμό κατασκοπείας για το Εθνικό Γραφείο Αναγνώρισης των ΗΠΑ. Τα σχετικά στοιχεία είχαν δημοσιευθεί από το Reuters το 2024.
