Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Ένα εντυπωσιακό βίντεο αποκαλύπτει τι συμβαίνει μετά το τσίμπημα μιας μέλισσας, δείχνοντας ότι το κεντρί της μπορεί να συνεχίσει να διοχετεύει δηλητήριο ακόμα και αφού αποκολληθεί από το έντομο.

Ερευνητές από την Αυστραλία κατέγραψαν με κάμερες υψηλής ταχύτητας τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το κεντρί της μέλισσας, αποκαλύπτοντας έναν ιδιαίτερα περίπλοκο μηχανισμό που κρύβεται σε μια δομή μήκους μόλις δύο χιλιοστών.

Στο πείραμα, οι επιστήμονες κινηματογράφησαν ένα αποκολλημένο κεντρί να διοχετεύει δηλητήριο σε ένα ειδικό τζελ, σχεδιασμένο ώστε να προσομοιάζει με το ανθρώπινο δέρμα. Οι εικόνες δείχνουν τη μικροσκοπική βελόνα να προχωρά σταδιακά βαθύτερα στον στόχο, κινούμενη με τη βοήθεια του δικού της μηχανισμού, όπως αναφέρει η Daily Mail.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, έφερε στο φως τον τρόπο με τον οποίο διαφορετικά τμήματα του κεντριού συνεργάζονται, ώστε να διατηρείται η ροή του δηλητηρίου.

«Γνωρίζουμε ήδη από το 1910 ότι ο σάκος δηλητηρίου του κεντριού της μέλισσας αδειάζει σε έναν θάλαμο με μικρά στοιχεία άντλησης, που ονομάζονται βαλβίδες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν γνωρίζαμε ακριβώς πώς λειτουργούν», εξήγησε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Φιορέλα Ραμίρες-Εσκιβέλ, από το Πανεπιστήμιο Macquarie.

Όπως πρόσθεσε, το τσίμπημα είναι μια ιδιαίτερα επώδυνη εμπειρία, αλλά η νέα έρευνα επέτρεψε στους επιστήμονες να αναγνωρίσουν όλα τα λειτουργικά μέρη που χωρούν μέσα στο μικροσκοπικό κεντρί.

Ένας μηχανισμός άντλησης μέσα σε δύο χιλιοστά

Όταν μια εργάτρια μέλισσα τσιμπά έναν άνθρωπο, συνήθως αφήνει το αγκαθωτό κεντρί της μέσα στο δέρμα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται αυτοτομία και αφορά την αποκοπή ενός μέρους του σώματος του εντόμου.

Το κεντρί, ωστόσο, δεν σταματά αμέσως να λειτουργεί. Αντίθετα, συνεχίζει να διοχετεύει δηλητήριο στο δέρμα, ακόμα και όταν η μέλισσα έχει ήδη απομακρυνθεί. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η μικροσκοπική αυτή δομή περιλαμβάνει μυς, νεύρα, έναν σάκο δηλητηρίου και έναν θάλαμο άντλησης. Διαθέτει, επίσης, δύο αιχμηρές, οδοντωτές προεκτάσεις, οι οποίες κινούνται μπρος πίσω με τρόπο που θυμίζει λεπίδα παλινδρομικού πριονιού.

Οι προεκτάσεις αυτές βοηθούν το κεντρί να εισχωρεί βαθύτερα στο δέρμα, ενώ παράλληλα διευκολύνουν την προώθηση του δηλητηρίου μέσα στην πληγή.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι μικροσκοπικές βαλβίδες στο εσωτερικό του κεντριού διογκώνονται και συστέλλονται σε κάθε κύκλο άντλησης. Λειτουργούν σαν μικρά έμβολα, δημιουργώντας την απαραίτητη πίεση για να συνεχίζεται η ροή του δηλητηρίου και εμποδίζοντας την επιστροφή του προς τα πίσω.

Γιατί οι μέλισσες πεθαίνουν μετά το τσίμπημα

Οι εργάτριες μέλισσες χρησιμοποιούν συνήθως το κεντρί τους ως έσχατο μέσο άμυνας, όταν αντιλαμβάνονται απειλή για τις ίδιες ή την κυψέλη τους.

Σε αντίθεση με τις σφήκες, οι μέλισσες συνήθως πεθαίνουν αφού τσιμπήσουν άνθρωπο, επειδή τα αγκάθια του κεντριού σφηνώνουν στο δέρμα. Όταν απομακρύνονται, το κεντρί αποσπάται από την κοιλιά τους.

Το δηλητήριο της μέλισσας αποτελείται από ένα σύνθετο μείγμα χημικών ουσιών. Ανάμεσά τους βρίσκεται η μελιτίνη, ένα μόριο που θεωρείται ότι ευθύνεται για μεγάλο μέρος του πόνου και της φλεγμονής που προκαλεί το τσίμπημα.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί υγείας συνιστούν την όσο το δυνατόν ταχύτερη αφαίρεση του κεντριού, καθώς η έγχυση δηλητηρίου μπορεί να συνεχιστεί και μετά το αρχικό τσίμπημα.