Η επιστήμη της διατροφής εξελίσσεται συνεχώς. Τρόφιμα που παλαιότερα τα αξιολογούσαμε απλώς γευστικά ή με μια γενικότερη αντίληψη περί υγιεινής διατροφής, σήμερα μελετώνται με πολύ πιο ακριβή και τεκμηριωμένο τρόπο.
Οι ερευνητές δεν ρωτούν πλέον μόνο αν ένα τρόφιμο είναι «υγιεινό», αλλά πώς επηρεάζει τον μεταβολισμό, τη φλεγμονή, τις ορμόνες και την επιδιόρθωση των κυττάρων σε βάθος χρόνου. Και όπως φαίνεται, οι μικρές καθημερινές μας επιλογές μπορούν να διαμορφώσουν την υγεία μας με ισχυρό τρόπο.
Παρότι πολλά τρόφιμα αποτελούν βασικό κομμάτι της διατροφής μας εδώ και αιώνες, όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν πόσο σημαντική είναι η επίδρασή τους στην υγεία. Ένα συγκεκριμένο μάλιστα έχει συνδεθεί με μακροζωία, ενώ ένας απλός διατροφικός κανόνας μπορεί να αλλάξει τα επίπεδα ενέργειας.
Αυτό που κάνει αυτά τα ευρήματα ιδιαίτερα ελκυστικά είναι ότι δεν απαιτούν ακραίες δίαιτες ή άκαμπτους κανόνες. Αντίθετα, βασίζονται σε απλά, προσιτά τρόφιμα που χωρούν εύκολα στην καθημερινότητα. Συχνά πρόκειται για τρόφιμα που πολλοί ήδη καταναλώνουν σε κάποιο βαθμό, χωρίς να γνωρίζουν ότι προσφέρουν μετρήσιμα οφέλη για την υγεία.
Πλέον, οι επιστήμονες μπορούν να παρακολουθούν την επίδραση αυτών των τροφίμων σε κυτταρικό επίπεδο, συνδέοντας τις καθημερινές διατροφικές συνήθειες με τον κίνδυνο ασθενειών και το προσδόκιμο ζωής.
Όπως αναφέρουν ειδικοί στο Parade, υπάρχουν τρόφιμα που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Για την ακρίβεια, σύμφωνα με την επιστημονική έρευνα, υπάρχει μια κατηγορία τροφίμων που ξεχωρίζει ως πραγματική αντικαρκινική «δύναμη».
Πώς επηρεάζει η διατροφή τον κίνδυνο καρκίνου
Ο καρκίνος είναι «πολυπαραγοντικός», δηλαδή δεν προκαλείται ποτέ από ένα μόνο τρόφιμο, συνήθεια ή απόφαση. Η διατροφή αναμφίβολα έχει σημασία, αλλά με την επισήμανση ότι το φαγητό από μόνο του δεν προκαλεί ούτε θεραπεύει τον καρκίνο. Η διατροφή επηρεάζει έντονα το εσωτερικό περιβάλλον στο οποίο ο καρκίνος είτε δυσκολεύεται να αναπτυχθεί, είτε ευδοκιμεί.
Μεμονωμένα τρόφιμα έχουν σημασία, αλλά ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχουν τα συνολικά διατροφικά πρότυπα. Ως «προστατευτικά τρόφιμα» θεωρεί τα μη επεξεργασμένα φυτικά τρόφιμα, τα οποία παρέχουν φυτικές ίνες. Οι φυτικές ίνες βοηθούν στην απομάκρυνση καρκινογόνων ουσιών, στη ρύθμιση των ορμονών και στη στήριξη ενός υγιούς μικροβιώματος του εντέρου. Αυτά είναι τρόφιμα που καλό είναι να καταναλώνονται συστηματικά.
Στον αντίποδα, ορισμένα τρόφιμα, όπως το κόκκινο και το επεξεργασμένο κρέας, μπορούν να οδηγήσουν στην παραγωγή καρκινογόνων ενώσεων.
Το κορυφαίος αντικαρκινικό είδος τροφίμου
Αν υπάρχει μία κατηγορία τροφίμων που ογκολόγοι – διατροφολόγοι ενθαρρύνουν σταθερά τον κόσμο να καταναλώνει περισσότερο, αυτή είναι τα μη αμυλούχα λαχανικά, και ιδιαίτερα τα σταυρανθή.
Στα σταυρανθή λαχανικά περιλαμβάνονται:
- μπρόκολο
- λαχανάκια Βρυξελλών
- κουνουπίδι
- λαχανίδα (kale)
- λάχανο
- ρόκα
Τα σταυρανθή λαχανικά περιέχουν ενώσεις που ονομάζονται γλυκοσινολάτες, οι οποίες διασπώνται σε ισχυρές βιοδραστικές ουσίες όπως η σουλφοραφάνη και η ινδόλη-3-καρβινόλη.
Αυτές οι ενώσεις έχει αποδειχθεί ότι ενεργοποιούν τα φυσικά ένζυμα αποτοξίνωσης του οργανισμού, υποστηρίζουν τον υγιή μεταβολισμό των οιστρογόνων, μειώνουν τη φλεγμονή, αναστέλλουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων και ενισχύουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί στο Parade, περιέχουν συγκεκριμένα αντιοξειδωτικά, όπως τα ισοθειοκυανικά και οι ινδόλες, τα οποία έχουν συνδεθεί σταθερά με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου και ειδικότερα καρκίνου του προστάτη. Τα εν λόγω λαχανικά έχουν επίσης συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, του πνεύμονα και του παχέος εντέρου.
Αν κάποιος θέλει να εστιάσει σε ένα συγκεκριμένο σταυρανθές λαχανικό με ιδιαίτερη αντικαρκινική δράση, προτείνονται τα φύτρα μπρόκολου. Αυτά τα μικροσκοπικά φύτρα μπορούν να περιέχουν 10 έως 100 φορές περισσότερες γλυκοσινολάτες από το ώριμο μπρόκολο. Είναι επίσης οικονομικά και πολύ εύκολα να καλλιεργηθούν στο σπίτι, πάνω στον πάγκο της κουζίνας.
Άλλα κορυφαία τρόφιμα που μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου
Ένας ακόμη «διεκδικητής» στη μάχη κατά του καρκίνου είναι, σύμφωνα πάντα με τους ειδικούς, ένα τρόφιμο που συχνά παραβλέπεται: τα όσπρια. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα φασόλια, οι φακές, τα ρεβίθια και τα μπιζέλια, τα οποία χαρακτηρίζει «εξαιρετικά προστατευτικά έναντι του καρκίνου».
Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, βοηθούν στη ρύθμιση του σακχάρου και της ινσουλίνης και υποστηρίζουν τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου που παράγουν βουτυρικό οξύ, ένα λιπαρό οξύ βραχείας αλυσίδας που έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.
Επίσης τα ολόκληρα προϊόντα σόγιας ως προληπτικά έναντι του καρκίνου, όπως το τόφου, το τέμπε και το ενταμάμε. Παρά τους διάφορους μύθους, υπογραμμίζουν οι διατροφολόγοι στο Parade, τα επιστημονικά δεδομένα είναι σαφή: τα ολόκληρα τρόφιμα σόγιας είναι ασφαλή και μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο ορισμένων μορφών καρκίνου.
Σχετικά με τον λιναρόσπορο, που επίσης έχει βρεθεί στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί σημειώνουν πως παρότι η έρευνα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο, μελέτες έχουν δείξει ότι η καθημερινή κατανάλωσή του μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού, αλλά και άλλων μορφών καρκίνου.
«Η διατροφή δεν είναι πανάκεια»
Ενώ είναι πολύ σημαντικό να καταναλώνουν τρόφιμα που υποστηρίζουν την καλή λειτουργία του οργανισμού μας, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η διατροφή δεν είναι το μοναδικό στοιχείο στην πρόληψη του καρκίνου.
Πέρα από μια θρεπτική διατροφή, συνιστάται και η τακτική σωματική δραστηριότητα. Η τρέχουσα σύσταση για τους ενήλικες είναι 150 λεπτά μέτριας έντασης άσκησης ή 75 λεπτά έντονης άσκησης την εβδομάδα. Η φυσική δραστηριότητα και η μείωση του καθιστικού χρόνου, τονίζουν οι ειδικοί, βοηθούν στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, βελτιώνουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη, μειώνουν τη φλεγμονή και ενισχύουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού.